Η φετινή διαδικασία υποβολής της Ενιαίας Αίτησης Ενίσχυσης ξεκίνησε με ιδιαίτερα υψηλές προσδοκίες.
Στις 4 Αυγούστου 2026, η ΑΑΔΕ ανακοίνωσε επίσημα ότι τέθηκε σε λειτουργία η νέα πλατφόρμα myAGRO για την υποβολή της ΕΑΕ 2026.
Δύο ημέρες αργότερα, στις 6 Αυγούστου, η έναρξη απέκτησε και ιδιαίτερο πολιτικό συμβολισμό. Ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης επισκέφθηκε τις εγκαταστάσεις της ΑΑΔΕ, συνοδευόμενος από τον Αντιπρόεδρο της Κυβέρνησης και τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, και ενημερώθηκε από τον Διοικητή της ΑΑΔΕ Γιώργο Πιτσιλή για τη λειτουργία της νέας εφαρμογής.
Η εικόνα που δόθηκε ήταν σαφής: το ΟΣΔΕ 2026 είχε ξεκινήσει και μια νέα ψηφιακή εποχή για τις αγροτικές ενισχύσεις άρχιζε.
Σήμερα, όμως, στις 27 Αυγούστου, η πραγματικότητα που αντιμετωπίζουν παραγωγοί και επαγγελματίες απέχει αισθητά από εκείνη την εικόνα.
Το myAGRO σχεδιάστηκε με σημαντικές και αναγκαίες καινοτομίες.
Προσυμπληρωμένα δεδομένα από τα πληροφοριακά συστήματα της ΑΑΔΕ και άλλων φορέων, διασύνδεση με το Ε9, τις δηλώσεις μίσθωσης και το Κτηματολόγιο, ανανεωμένη χαρτογράφηση, ψηφιακές εξουσιοδοτήσεις και έλεγχοι σφαλμάτων σε πραγματικό χρόνο συνθέτουν ένα φιλόδοξο εγχείρημα εκσυγχρονισμού της ΕΑΕ.
Το ζητούμενο, επομένως, δεν είναι να αμφισβητηθεί η ανάγκη εκσυγχρονισμού του ΟΣΔΕ.
Το πραγματικό ζήτημα είναι εάν ένα τόσο σύνθετο πληροφοριακό σύστημα ήταν επιχειρησιακά έτοιμο όταν ανακοινώθηκε η έναρξη της διαδικασίας.
Γιατί άλλο είναι να τεθεί μια εφαρμογή ηλεκτρονικά στη διάθεση των χρηστών και άλλο να μπορεί να υποστηρίξει απρόσκοπτα τη σύνταξη, τον έλεγχο, την οριστικοποίηση και την υποβολή εκατοντάδων χιλιάδων πραγματικών αιτήσεων.
Και σε αυτό ακριβώς το σημείο εντοπίζεται σήμερα το πρόβλημα.
Οι δυσκολίες δεν αποτελούν πλέον μεμονωμένες αναφορές χρηστών.
Στις 25 Αυγούστου, εκπρόσωποι από τα συνεταιριστικά και ιδιωτικά ΚΥΔ της Κρήτης συναντήθηκαν στα γραφεία της Ένωσης Ηρακλείου και κατέγραψαν σοβαρά προβλήματα στη διαδικασία.
Σύμφωνα με όσα δημοσιοποιήθηκαν, διαπιστώθηκε αδυναμία ομαλής σύνταξης και ολοκλήρωσης των δηλώσεων ΟΣΔΕ 2026, η οποία αποδίδεται τόσο σε τεχνικές αδυναμίες της πλατφόρμας όσο και σε εκκρεμότητες του θεσμικού πλαισίου.
Μία ημέρα αργότερα, στις 26 Αυγούστου, δημοσιεύθηκε ένα ακόμη ιδιαίτερα ανησυχητικό στοιχείο:
σε περίπου 600.000 δικαιούχους σε ολόκληρη τη χώρα, λιγότεροι από 1000 φέρεται να είχαν καταφέρει μέχρι εκείνη τη στιγμή να ολοκληρώσουν την ενεργοποίησή τους.
Η επίσκεψη του Πρωθυπουργού στην ΑΑΔΕ στις 6 Αυγούστου προσέδωσε ιδιαίτερη βαρύτητα στην έναρξη της ΕΑΕ 2026.
Στην επίσημη ενημέρωση παρουσιάστηκε ένα νέο πληροφοριακό σύστημα που θα επέτρεπε ταχύτερη συμπλήρωση, περισσότερη προσυμπλήρωση στοιχείων, καλύτερους ελέγχους και μεγαλύτερη ασφάλεια.
Ο Διοικητής της ΑΑΔΕ Γιώργος Πιτσιλής έκανε λόγο για ένα «πολύ μεγάλο ψηφιακό βήμα».
Η φιλοδοξία είναι θεμιτή και η κατεύθυνση προς ένα δημόσιο, διαλειτουργικό και περισσότερο ελεγχόμενο πληροφοριακό σύστημα είναι εύλογη.
Ωστόσο, η παρουσία του ίδιου του Πρωθυπουργού σε μια επίσημη παρουσίαση που σηματοδοτούσε την ενεργοποίηση του νέου ΟΣΔΕ δημιουργεί σήμερα ένα εύλογο ερώτημα:
Μήπως η πολιτική και επικοινωνιακή έναρξη προηγήθηκε της πραγματικής επιχειρησιακής ετοιμότητας του συστήματος;
Διότι τρεις εβδομάδες αργότερα, αντί η συζήτηση να αφορά την πρόοδο των υποβολών, εξακολουθεί να αφορά το κατά πόσο μπορούν οι αιτήσεις να ολοκληρωθούν κανονικά.
Και αυτή είναι μια απόσταση που δεν μπορεί να αγνοηθεί.
Η νέα διαδικασία παρουσιάστηκε ως σημαντικά απλουστευμένη, ενώ παράλληλα διευρύνθηκε ο κύκλος των επαγγελματιών που μπορούν να αναλάβουν την υποβολή αιτήσεων για λογαριασμό των παραγωγών.
Η εμπειρία των πρώτων εβδομάδων επιβεβαιώνει, ωστόσο, κάτι που όσοι ασχολούνται με το αντικείμενο γνωρίζουν καλά:
η Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης δεν είναι και δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως μια απλή ηλεκτρονική φόρμα.
Περιλαμβάνει γεωχωρικά δεδομένα, αγροτεμάχια, μισθωτήρια και ιδιοκτησιακά στοιχεία, δικαιώματα, ζωικό κεφάλαιο, οικολογικά σχήματα, συνδεδεμένες ενισχύσεις, αιρεσιμότητα και ένα ιδιαίτερα σύνθετο σύστημα διοικητικών και διασταυρωτικών ελέγχων.
Η τεχνολογία μπορεί να κάνει αυτή τη διαδικασία ευκολότερη.
Δεν μπορεί όμως να εξαφανίσει την πολυπλοκότητα της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής.
Και κάπου εδώ το τεχνικό πρόβλημα μετατρέπεται πλέον σε πρόβλημα χρόνου.
Η ΑΑΔΕ έχει ορίσει ως καταληκτική ημερομηνία υποβολής της ΕΑΕ 2026 την 16η Οκτωβρίου 2026.
Υπάρχει όμως μια ακόμη πιο κρίσιμη ημερομηνία.
Για τους παραγωγούς που θα υποβάλουν τις αιτήσεις τους έως τις 15 Σεπτεμβρίου, προβλέπεται η δυνατότητα χορήγησης προκαταβολής των ενισχύσεων έως τις 31 Οκτωβρίου.
Για όσους υποβάλουν από τις 16 Σεπτεμβρίου έως τις 16 Οκτωβρίου, η αντίστοιχη δυνατότητα μεταφέρεται έως τις 30 Νοεμβρίου.
Ας δούμε, λοιπόν, το ημερολόγιο:
4 Αυγούστου: επίσημη έναρξη.
27 Αυγούστου: σήμερα.
15 Σεπτεμβρίου: κρίσιμη ημερομηνία για την πρώτη προκαταβολή.
16 Οκτωβρίου: τελική προθεσμία ΕΑΕ.
Από τις 42 ημέρες που μεσολαβούν μεταξύ της επίσημης έναρξης και της 15ης Σεπτεμβρίου, έχουν ήδη περάσει 23.
Απομένουν μόλις 19 ημέρες.
Δηλαδή έχει ήδη παρέλθει περισσότερο από το μισό διαθέσιμο χρονικό διάστημα, χωρίς να έχει καταστεί δυνατή η κανονική και μαζική ροή των υποβολών.
Αυτό είναι πλέον το σημαντικότερο πρακτικό ερώτημα.
Ακόμη και εάν τα τεχνικά προβλήματα επιλυθούν άμεσα, εκατοντάδες χιλιάδες αιτήσεις θα πρέπει να συνταχθούν, να ελεγχθούν, να διορθωθούν και να οριστικοποιηθούν μέσα σε ένα εξαιρετικά περιορισμένο χρονικό διάστημα.
Και οι δηλώσεις αυτές δεν είναι όλες απλές.
Υπάρχουν σύνθετες εκμεταλλεύσεις, μεταβολές αγροτεμαχίων, μισθώσεις, ζωικό κεφάλαιο, οικολογικά σχήματα, συνδεδεμένες ενισχύσεις και περιπτώσεις που απαιτούν πραγματικό έλεγχο πριν από την οριστικοποίηση.
Επομένως, ο χρόνος που χάθηκε από την πραγματική παραγωγική λειτουργία της εφαρμογής δεν μπορεί απλώς να μεταφερθεί στους παραγωγούς και στους επαγγελματίες που τους εξυπηρετούν.
Δεν είναι ρεαλιστικό ένα σύστημα να χρειάζεται εβδομάδες για να αποκτήσει πλήρη λειτουργικότητα και στη συνέχεια να αναμένεται από τους χρήστες του να αναπληρώσουν αυτόν τον χρόνο μέσα σε λίγες ημέρες.
Η καθυστέρηση στην ΕΑΕ δεν επηρεάζει μόνο την καταβολή της βασικής εισοδηματικής στήριξης.
Η δήλωση ΟΣΔΕ αποτελεί απαραίτητο στοιχείο για πολλές ακόμη διαδικασίες που αφορούν τον αγροτικό τομέα.
Ήδη καταγράφονται ανησυχίες για επιπτώσεις σε Νέους Αγρότες, Σχέδια Βελτίωσης, άλλα επενδυτικά προγράμματα, αποζημιώσεις ακόμη και διαδικασίες που αφορούν αγροτικά οχήματα.
Επομένως, κάθε εβδομάδα καθυστέρησης δημιουργεί μια αλυσίδα προβλημάτων πολύ μεγαλύτερη από την ίδια την υποβολή της ΕΑΕ.
Το myAGRO αποτελεί μία μεγάλη αλλαγή.
Και κάθε μεγάλη αλλαγή ενός πληροφοριακού συστήματος που καλείται να εξυπηρετήσει περίπου 600.000 παραγωγούς είναι λογικό να συνοδεύεται από τεχνικές δυσκολίες και μια περίοδο προσαρμογής.
Αυτό ακριβώς, όμως, είναι και το σημείο που πρέπει σήμερα να αναγνωριστεί.
Η περίοδος προσαρμογής δεν μπορεί να αφαιρεθεί από τον χρόνο που έχει στη διάθεσή του ο παραγωγός για να υποβάλει την αίτησή του.
Εφόσον η πραγματική δυνατότητα μαζικής υποβολής καθυστέρησε, οι προθεσμίες πρέπει να επανεξεταστούν με βάση τον πραγματικά διαθέσιμο χρόνο και όχι με βάση την ημερομηνία κατά την οποία ανακοινώθηκε ότι η πλατφόρμα «τέθηκε σε λειτουργία».
Η συζήτηση για το ποιος ευθύνεται για τις δυσλειτουργίες μπορεί να γίνει και πρέπει να γίνει.
Αυτή τη στιγμή, όμως, προτεραιότητα πρέπει να αποτελέσουν:
Η μετάβαση του ΟΣΔΕ στη νέα ψηφιακή εποχή μπορεί να αποτελέσει σημαντική μεταρρύθμιση για τον αγροτικό τομέα.
Η επιτυχία της, όμως, δεν θα κριθεί από την παρουσίαση της 6ης Αυγούστου.
Ούτε από τον αριθμό των διασυνδέσεων της νέας εφαρμογής.
Θα κριθεί από το εάν ο παραγωγός μπορεί να υποβάλει σωστά και έγκαιρα την αίτησή του και να λάβει χωρίς προβλήματα την ενίσχυση που δικαιούται.
Στις 27 Αυγούστου 2026, με μόλις 19 ημέρες μέχρι την 15η Σεπτεμβρίου και 50 ημέρες μέχρι την τελική προθεσμία της 16ης Οκτωβρίου, η απόσταση μεταξύ της επίσημης έναρξης και της πραγματικής λειτουργίας του συστήματος έχει ήδη κοστίσει πολύτιμο χρόνο.
Ο χρόνος αυτός δεν πρέπει να χρεωθεί στους παραγωγούς.
Και αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο ζήτημα που καλούνται πλέον να αντιμετωπίσουν η ΑΑΔΕ και η πολιτική ηγεσία.
-