ΟΣΔΕ 2026: Νέο θεσμικό πλαίσιο, έντονες αντιδράσεις και αυξημένη αβεβαιότητα για παραγωγούς και ΚΥΔ

Η διαδικασία υποβολής των Ενιαίων Αιτήσεων Ενίσχυσης (ΟΣΔΕ) για το 2026 βρίσκεται στο επίκεντρο έντονου προβληματισμού, καθώς η πρόσφατη νομοθετική τροποποίηση που συνοδεύει τη μετάβαση των αρμοδιοτήτων του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ έχει προκαλέσει αντιδράσεις από γεωτεχνικούς φορείς, συνεταιρισμούς και Κέντρα Υποδοχής Δηλώσεων (ΚΥΔ).

Οι νέες διατάξεις εισάγουν σημαντικές αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας των φορέων που υποστηρίζουν τους παραγωγούς κατά την υποβολή των αιτήσεων, με στόχο – σύμφωνα με την Πολιτεία – την ενίσχυση της διαφάνειας, της ασφάλειας και της νομιμότητας της διαδικασίας. Παράλληλα όμως, αρκετοί επαγγελματικοί φορείς εκφράζουν την ανησυχία τους ότι ορισμένες προβλέψεις ενδέχεται να δημιουργήσουν σοβαρά λειτουργικά προβλήματα κατά την έναρξη της φετινής περιόδου υποβολής.

Τα βασικά σημεία προβληματισμού

Οι σημαντικότερες επισημάνσεις που διατυπώνονται από τους φορείς αφορούν:

• την αυξημένη ευθύνη που αναλαμβάνουν τα ΚΥΔ κατά τον έλεγχο των στοιχείων των αιτήσεων,
• τις υποχρεώσεις δέουσας επιμέλειας που καλούνται να εφαρμόσουν,
• το νέο καθεστώς διοικητικών κυρώσεων και προστίμων,
• τις διατάξεις περί ασυμβίβαστου για όσους παρέχουν παράλληλα και άλλες γεωργικές ή συμβουλευτικές υπηρεσίες,
• τη λύση των μέχρι σήμερα συμβάσεων συνεργασίας με τον ΟΠΕΚΕΠΕ και τη μετάβαση σε νέο θεσμικό πλαίσιο.

Η μεγάλη ανησυχία αφορά την ευθύνη των ΚΥΔ

Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα που αναδεικνύονται είναι ότι τα ΚΥΔ καλούνται πλέον να πραγματοποιούν όχι μόνο έλεγχο πληρότητας των δικαιολογητικών αλλά και έλεγχο ορθότητας των στοιχείων που υποβάλλονται.

Στην πράξη, όμως, μεγάλο μέρος των πληροφοριών που συνοδεύουν μία αίτηση προέρχεται από διαφορετικά πληροφοριακά συστήματα (Κτηματολόγιο, Ε9, γεωχωρικά δεδομένα, Ελαιοκομικό και Αμπελουργικό Μητρώο κ.ά.), τα οποία συχνά εμφανίζουν αποκλίσεις μεταξύ τους.

Οι φορείς υποστηρίζουν ότι ο έλεγχος της πραγματικής ορθότητας των στοιχείων αυτών δεν μπορεί να μεταφερθεί αποκλειστικά στον καταχωρητή της αίτησης, καθώς απαιτεί διασταυρώσεις που υπερβαίνουν τις δυνατότητες ενός ΚΥΔ.

Αυστηρότερο πλαίσιο κυρώσεων

Το νέο πλαίσιο προβλέπει σημαντικές διοικητικές κυρώσεις για συγκεκριμένες παραβάσεις.

Αρκετοί επαγγελματικοί φορείς εκφράζουν την άποψη ότι θα πρέπει να γίνεται σαφής διάκριση μεταξύ δόλιας συμπεριφοράς και προφανών ανθρώπινων λαθών κατά την καταχώριση των στοιχείων, ώστε οι κυρώσεις να εφαρμόζονται με την αρχή της αναλογικότητας.

Ζητήματα ασυμβίβαστου

Ιδιαίτερο προβληματισμό προκαλούν και οι προβλέψεις σχετικά με το ασυμβίβαστο.

Στην ελληνική περιφέρεια, τα περισσότερα ΚΥΔ λειτουργούν παράλληλα ως γεωπονικά γραφεία, μελετητικά γραφεία, φορείς παροχής γεωργικών συμβουλών ή συνεργάζονται με συνεταιρισμούς. Εκφράζεται η ανησυχία ότι μια αυστηρή εφαρμογή των νέων διατάξεων θα μπορούσε να περιορίσει σημαντικά τη δυνατότητα λειτουργίας πολλών υφιστάμενων δομών που εξυπηρετούν καθημερινά τους παραγωγούς.

Οι αντιδράσεις δεν περιορίζονται στην Κρήτη

Αντίστοιχος προβληματισμός καταγράφεται και σε άλλες περιοχές της χώρας.

Δημοσιεύματα των τελευταίων ημερών αναφέρουν ότι γεωτεχνικοί φορείς, συνεταιρισμοί και ΚΥΔ ζητούν την επανεξέταση των νέων διατάξεων, επισημαίνοντας ότι η ανάθεση αυξημένων ευθυνών στους φορείς υποβολής, σε συνδυασμό με την απουσία όλων των απαιτούμενων εφαρμοστικών οδηγιών και την καθυστέρηση στην έναρξη του συστήματος, δημιουργεί σημαντική αβεβαιότητα για την ομαλή έναρξη της διαδικασίας.

Τι σημαίνει αυτό για τους παραγωγούς

Για τους παραγωγούς, το σημαντικότερο είναι να παρακολουθούν τις επίσημες ανακοινώσεις της ΑΑΔΕ και του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και να συνεργάζονται με πιστοποιημένους και έμπειρους συμβούλους για την ορθή προετοιμασία της αίτησής τους.

Η συγκέντρωση όλων των απαραίτητων δικαιολογητικών, η έγκαιρη επικαιροποίηση των στοιχείων ιδιοκτησίας και χρήσης των αγροτεμαχίων και η σωστή προετοιμασία πριν την έναρξη της πλατφόρμας μπορούν να μειώσουν σημαντικά τις καθυστερήσεις και τα προβλήματα κατά την υποβολή.